کلاهبرداری بیمه ای

کلاهبرداری بیمه‌ای یا تقلب بیمه‌ای هر عملی است که برای کلاهبرداری از فرایند بیمه انجام می‌شود. زمانی اتفاق می‌افتد که مدعی تلاش می‌کند منفعت یا مزیتی را که مستحق آن نیست را به دست آورد، یا زمانی که بیمه‌گر آگاهانه منفعتی را که به آن تعلق دارد انکار می‌کند. 

امروز صنعت بیمه جایگاه خودر را به عنوان یکی از ستون های اصلی جامعه مدرن تثبیت کرده است

هم اکنون بیمه یک جزء اساسی استراتژی های پیچیده مدیریت ریسک برای افراد ، گروهای اجتماعی،  صنایع و پیشه ها شده است . بیمه سازگاری و انطابق با شرایط سخت، نامطمئن و پیچیده که پیوسته در حال تشدید شدن است را امکان پذیر می سازد. جمع آوری، انباشت، و مدیریت سرمایه های حاصل از قراردادهای بیمه ای که از امور محوری فعالیت تجاری بیمه می باشد ،شرکت های بیمه را در زمره سرمایه گذاران مهم سازمانی و همچنین بازیگران کلیدی در عرصه بازار های بین المللی قرار داده است.

-ورود شرکت های بیمه ای جدید به بازار بیمه و رقابت فزاینده آنها که با کاهش در آمدهای حق بیمه برای شرکت ها همراه بوده است ،در کنار افزایش خسارت ها باعث شده است که شرکت ها به استراتژی کاهش هزینه روی آورند. در این میان موضوع مقابله با کلاهبرداری بعنوان یکی از ابزار های کاهش هزینه، توجهات زیادی را به خود جلب کرده است. گرچه غالب شرکت های بیمه تا کنون در مقابله موثر با پدیده کلاهبرداری بیمه ای اقدامات کافی وموثر انجام نداده اند اماتحت فشار رقابت وافزایش هزینه ها ، مجبور به انجام اقدامات جدی وموثری در این رابطه خواهند شد.

– کلاهبرداری بیمه ای از آغاز تا کنون ،مسیر طولانی را طی کرده است و شکل های پیچیده تر و متنوع تر به خود گرفته است . همچنان که بیمه راه خود راه به سمت جامعه مدرن مصرفی باز کرده است، حجم کلاهبرداری بیمه ای افزایش یافته است. امروز صنعت بیمه با مشکل رواج کلاهبرداری و همچنین افزایش نسبت های آن یعنی افزایش در تعداد و مقدار کلاهبرداری ها مواجه شده است.

-کلاهبرداری بیمه ای وسوء استفاده بیمه ای ،نه تنها سود آوری بیمه گران را در معرض خطر قرار می دهد بلکه بر کل مجموعه صنعت بیمه تاثیر منفی می گذارد وممکن است برای ساختار های شکل یافته اجتماعی واقتصادی بسیار مضر باشد .

در مجموع کلاهبرداری تهدیدی بنیادی برای شالوده بیمه وکارکردهای آن می باشد .

-گونه شناسی کلاهبرداری بیمه ای :

سه گونه تقسیم بندی رایج کلاهبرداری بیمه ای که به طور غالب در ادبیات بیمه ای مشاهده می شود عبارتند از :

(1) کلاهبرداری داخلی در مقابل کلاهبرداری خارجی

(2) کلاهبرداری در صدور بیمه نامه در مقابل کلاهبرداری در خسارت

(3) کلاهبرداری خفیف در مقابل کلاهبرداری شدید

کلاهبرداری=  انگیزه * فرصت

کلاهبرداری نتیجه دوعامل انگیزه ( وجود مرتکبان با انگیزه ) وفرصت (فراهم بودن اهداف مناسب ونبود موانع حفاظتی مناسب ) می باشد .انگیزه اقتصادی رایج ترین انگیزه است . حدود تشریح هرکلاهبرداری ، پدیده حرص ویا مشکل مالی دیده می شود .برخی دیگر از عوامل انگیزشی عبارتند از :لذت ناشی از انجام خود عمل کلاهبرداری ، مطلوبیت ناشی از داشتن جایگاهی مسلط وبرتر ، خود خواهی (نفس پرستی ) ، وجبهه ، فخر و انتقام . همچنین کلاهبرداری تابعی است از فرصت . ماهیت بیمه بگونه ای است که مستعد کلاهبرداری می باشد . نامتقارن بودن اطلاعات برای طرفین مبادله ( قرارداد بیمه ) در هنگام انجام معامله چاره ای جز اعتماد  به یکدیگر باقی نمی گذارد. بدلیل فقدان اطلاعات کامل ، بطور طبیعی فرصتهای زیادی وجود خواهد داشت که در آنها یکی یا بیشتر از طرفین انگیزه اقتصادی ارتکاب کلاهبرداری را چه با نقشه قبلی وچه بدون نقشه قبلی (فرصت طلبانه ) داشته باشد/ باشند . بسیاری از صاحب نظران ، کلاهبرداری بیمه ای را یک بازی کم ریسک وپر بازده برای مجرمان می دانند که بسیار مطمن تر از ارتکاب به سرقت مسلحانه و قاچاق مواد مخدر می باشد .برخی از مزایایی کلاهبرداری در حوزه بیمه بر اساس ائتلاف ضد کلاهبرداری بیمه ای برای مجرمان عبارتند از : فقدان قوانین خاص در مورد کلاهبرداری بیمه ای ، محکومیت های نسبتا خفیف در مقایسه با دیگر جرائم ونبود عزم وقاطعیت از طرف بیمه گران ومقامات قضایی برای ریشه کن کردن این معضل.

– مساله کلاهبرداری بیمه ای بسیار گسترده تر از کلاهبرداری هایی است که توسط کلاهبرداران حرفه ای انجام می شود . اخیرا کلاهبرداری های خفیف توجهات زیادی را به خود جلب کرده است .بیشتر بیمه گران ، امروز کلاهبرداریهای خفیف را شایع تر وپر هزینه تر از کلاهبرداری های شدید برای شرکتها یشان می دانند .